Ben je geen goede ondernemer en weet je geen waarde te creëren waar je medemens vrijwillig voor betaalt? Dan is een carrière bij een goed doel een goede optie om geld af te pakken van de belastingbetaler. De volgende mensen gingen je voor:

• Jan Pronk (PvdA) — voormalig minister; werkte jarenlang bij de VN, o.a. UNCTAD en UNHCR. Lilianne Ploumen (PvdA) — medeoprichter van SheDecides, actief in internationale NGO‑netwerken.
• Bram van Ojik (GroenLinks) — werkte bij Oxfam Novib als directeur.
• Tom van der Lee (GroenLinks) — werkte bij Oxfam Novib als campagnedirecteur.
• Kathalijne Buitenweg (GroenLinks) — werkte bij Amnesty International.
• Arjan El Fassed (GroenLinks) — werkte bij Oxfam Novib en The Rights Forum.
• Tineke Strik (GroenLinks, EP) — werkte voor VluchtelingenWerk Nederland.
• Boris Dittrich (D66) — werkte bij Human Rights Watch als directeur LHBTI‑rechten.
• Jan Gruiters (GL/PvdA‑gelieerd) — directeur van PAX (voorheen IKV/Pax Christi).

Zie je een patroon? Het zijn voornamelijk mensen uit politieke groeperingen die graag belastingen verhogen. Die belastingen hebben ze nodig voor henzelf en hun politieke vrienden. Ze zijn deel van zelfversterkende netwerken. Je hebt geen centraal hoofdkwartier of geheime regie nodig om toch een sterke richting in beleid, media en publieke opinie te krijgen. Deze mensen kunnen salarissen van boven de 100.000,- euro per jaar verdienen. Allemaal dankzij het van de belastingbetaler afgepakte geld. En jij kan erbij horen!

Je kan beginnen met het verkeren in die kringen. Als je een universitaire studie sociologie doet is dat bijvoorbeeld bijna standaard. Vervolgens ga je je inzetten voor “een zaak”. Milieudefensie enzo. Om te voorkomen dat je gebrek aan moraal onderwerp van gesprek wordt moet je voortdurend wijzen op iets zieligs, en elke criticus verwijten dat die een slecht mens is omdat die tegen dat zieligs is. Het is dus niet eens nodig om een universitaire studie te volgen. Lid worden van een partij die hier in helpt is vaak voldoende. De school voor journalistiek is ook een goed begin.

Vanaf dan steek je je tijd in kritiek hebben op iets waarmee geld te halen valt. Dat werkt zo: meer regels, meer belastingen, meer ambtenaren. En dus ook semi-ambtenaren. Heel veel fantasie heb je niet nodig. Het herhalen van wat anderen zeggen over het onderwerp is voldoende. Als iemand wijst op de verweving tussen politiek en Hou vol dat het een teken van een pluralistische samenleving waarin verschillende groepen proberen invloed uit te oefenen is. Probeer te omzeilen dat als je je van door de staat afgepakt geld nodig hebt, je niet onafhankelijk bent.

Er is in de afgelopen jaren hierdoor een gesloten beleidswereld ontstaan:

• dezelfde experts verschijnen in media
• dezelfde organisaties worden geconsulteerd
• dezelfde netwerken ontvangen subsidies
• dezelfde ideeën keren terug in beleid

Op die manier kwam een ideologische voorkeur in het systeem. Een expliciete samenzwering is daarvoor niet nodig.

Stap 1: Subsidies bepalen welke organisaties groeien

Overheden en supranationale instellingen zoals de EU verstrekken subsidies voor bepaalde doelen:

• klimaat
• diversiteit
• mensenrechten
• integratie
• volksgezondheid

Organisaties die op die terreinen actief zijn, krijgen middelen om:

• personeel aan te nemen
• onderzoek te doen
• campagnes te voeren
• rapporten te publiceren

Daardoor ontstaat een professionele sector rond die onderwerpen.

Stap 2: Organisaties produceren informatie

NGO’s publiceren:

• rapporten
• onderzoeken
• persberichten
• ranglijsten
• campagnes

Journalisten hebben dagelijks veel informatie nodig en beschikken niet altijd over eigen onderzoekers voor elk onderwerp.

Daardoor worden NGO’s regelmatig geraadpleegd als:

• bron
• expert
• commentator

Niet omdat een hoofdredacteur een bevel krijgt, maar omdat die organisaties zichtbaar, bereikbaar en gespecialiseerd zijn.

Stap 3: Media vergroten bereik

Wanneer door belastinggeld betaalde media aandacht besteden aan een rapport of campagne:

• krijgt het onderwerp meer zichtbaarheid
• neemt politieke druk toe
• ontstaat publieke discussie

Dat kan vervolgens leiden tot Kamervragen, parlementaire debatten of beleidsvoorstellen.

Stap 4: Politiek reageert

Politici reageren vaak op:

• media-aandacht
• maatschappelijke druk
• rapporten van experts en belangengroepen

Daardoor kunnen dezelfde thema’s terugkomen in:

• wetgeving
• subsidieregelingen
• beleidsprogramma’s

Stap 5: Nieuwe subsidies versterken het netwerk

Wanneer een onderwerp politiek belangrijker wordt:

• komen er nieuwe budgetten
• ontstaan nieuwe projecten
• groeien bestaande organisaties verder

De cyclus begint opnieuw.

Waarom is hiervoor geen centrale regie nodig?

Omdat alle deelnemers hun eigen belangen volgen:

NGO’s

Willen hun missie realiseren.

Journalisten

Zoeken nieuwswaardige verhalen en bronnen.

Politici

Reageren op publieke aandacht en beleidsproblemen.

Ambtenaren

Voeren bestaand beleid uit.

Niemand hoeft de hele keten te controleren.

Een bekend concept: institutionele convergentie

In de sociologie en politicologie wordt vaak beschreven hoe organisaties met vergelijkbare doelen, opleidingen en professionele normen geleidelijk op elkaar gaan lijken.

Mensen bewegen bijvoorbeeld tussen:

• universiteiten
• NGO’s
• ministeries
• internationale organisaties
• politiek

Allemaal door de belastingbetaler betaalde zaken. Dat zijn dus ook de plaatsen waar je je moet begeven om een carrière op te bouwen zonder waarde toe te voegen voor je medemens.